ضدعفونی و گندزدایی سیلوی غلات و انبار غله | راهکار پیشگیری از مایکوتوکسین‌ها

ضدعفونی و گندزدایی سیلوی غلات و انبار غله چگونه انجام می شود؟

ذخیره‌سازی استراتژیک گندم و نهاده‌های دامی در سیلوها، با چالش‌های بیولوژیکی متعددی روبرو است که سلامت زنجیره غذایی را تهدید می‌کند. از آنجایی که غلات حساس‌ترین کالا در برابر رطوبت و آفات انبارداری هستند، مدیریت بهداشتی این سازه‌ها فراتر از یک نظافت ساده است. نفوذ قارچ‌های کاندیدیوم و انتشار اسپورهای خطرناک در فضای سیلو، نه تنها باعث افت کیفیت دانه می‌شود، بلکه با تولید سموم قارچی، خسارات اقتصادی سنگینی به بار می‌آورد. در این مقاله جامع، ضمن بررسی متدهای نوین نظافت صنعتی، به معرفی راهکارهای ارگانیک و استفاده از گندزداهای سطح بالا نظیر فوداسیب برای تضمین سلامت انبار غله می‌پردازیم.

همچنین بخوانید:

♣ لزوم ضدعفونی خطوط تولید آرد | حذف آلودگی آرد

♣ بیماری های گندم و راه های مقابله با آفات مربوطه

گندزدایی انبار غله چه اهمیتی دارد؟

سیلوهای عمودی، رایج ترین شکل ذخیره سازی  غلات است. ذخیره سازی غلات، در معرض نوسانات زیاد دما و رطوبت در سیلو است و این امر گاها منجر به تشکیل چگالش در داخل سیلو می شود. گرد و غبار غلات، به جداره ها می چسبند، رطوبت را جذب می کنند و به مرور زمان جمع می شوند. این وضعیت با ایجاد کپک بدتر می شود و تولید مایکوتوکسین را به یک خطر جدی تبدیل می شود. برای جلوگیری از بروز این مشکلات، سیلوها باید حداقل سالی یک بار و ترجیحاً هر 6 ماه یکبار تمیز شوند.

نقش بیوفیلم‌ها و رسوبات در آلودگی غلات

یکی از مواردی که اغلب در انبارداری غلات نادیده گرفته می‌شود، تشکیل بیوفیلم‌های میکروبی در نقاط کور سیلو، کانوایرها و دریچه‌های خروجی است. گرد و غبار غلات در ترکیب با رطوبت ناشی از چگالش، لایه‌ای چسبنده ایجاد می‌کنند که پناهگاه امنی برای رشد کپک‌های تولیدکننده آفلاتوکسین است. استفاده از شوینده‌های تخصصی قبل از مرحله ضدعفونی، این لایه‌های محافظتی را در هم شکسته و سطح را برای اثرگذاری بهتر محلول گندزدا آماده می‌کند.

مزایای ضدعفونی سیلوی غلات چیست؟

غلات مواد اولیه ای هستند که برای تولید محصولات مختلف برای مصرف انسان و دام مورد استفاده قرار می گیرد. از این رو، نگاه داشتن آن ها در سیلوها و انبارهای تمیز برای مدت زمان طولانی، حائز اهمیت است. گندزدایی انبار غله از جهات مختلفی ضروری است:

الف. پیشگیری از آلودگی

غلات و گرد و غبار باقیمانده آن، باعث رشد کپک و قارچ می شود که این پاتوژن ها می تواند غلات تازه را آلوده سازند. همچنین، سیلوهای آلوده زمینه پرورش آفات را فراهم می کنند که به غلات ذخیره هجوم می آورند و آن ها را فاسد می کنند. علاوه بر آن، بقایای آفت کش ها و سایر مواد شیمیایی می توانند انباشته شوند و به طور بالقوه غلات را آلوده کنند.

ب. حفظ کیفیت

کنترل رطوبت در سیلو بسیار مهم است. مواد باقیمانده می توانند رطوبت را به دام بیندازند و منجر به رشد کپک و بدتر شدن کیفیت دانه غلات شوند. از سوی دیگر، پوسیدگی غله و مواد بیولوژیکی می تواند بوهای نامطبوعی ایجاد کند که بر بو و طعم غله ذخیره، تأثیر بگذارد.

ج. ایمنی مواد غذایی

تمیز کردن، شستشو و ضدعفونی سیلو، به کاهش خطر آلودگی مایکوتوکسین، که می تواند برای سلامت انسان و حیوان مضر باشد، کمک می کند. همچنین گندزدایی، حضور آلرژن‌هایی را که ممکن است باعث مشکلات سلامتی شوند، را به حداقل می‌رساند.

همچنین بخوانید:

♣ پیشگیری از مسمومیت غذایی با ضدعفونی خطوط تولید

♣ کنترل باکتریوفاژها در صنایع غذایی

روش های تمیز کردن و ضدعفونی سیلوی غلات

تمیز کردن و ضدعفونی سیلوهای ذخیره غلات، با  روش های مختلفی انجام می شود که هر کدام برای رفع آلاینده های خاص و شرایط ویژه به کار می روند. در بخش بعد به برخی از رایج ترین آن ها می پردازیم:

1. تمیز کردن خشک

در این روش، از جارو یا برس یا جاروبرقی های صنعتی برای حذف گرد و غبار، زباله ها و غلات باقیمانده از کف و دیوارهای سیلو استفاده می شود. برخی اوقات از برس های چرخشی مکانیکی که به سیستم های نظافتی متصل می شوند، برای تمیز کردن سطوح داخلی سیلو استفاده می شود. یکی دیگر از روش های تمیز کردن خشک، استفاده از سیستم‌های انتقال پنوماتیک است. این سیستم‌ها، از فشار هوا برای انتقال زباله و گرد و غبار به خارج از سیلو، اغلب به یک نقطه جمع‌آوری در خارج، استفاده می‌کنند.

2. روش های تمیز کردن مرطوب

نخستین تکنیک تمیز کردن مرطوب، شستشو با فشار بالا با استفاده از واشرهای تحت فشار است. در این متد، از جت های آب پرفشار برای تمیز کردن دیوارها و کف سیلو استفاده می شود که به طور موثری زباله های چسبیده و آلاینده های بیولوژیکی را از بین می برد. روش دوم، تمیز کردن با آب داغ و بخار است. زیرا استفاده از آب داغ یا بخار می تواند در از بین بردن باکتری ها و از بین بردن باقی مانده های روغن موثرتر باشد. روش دیگر، ضدعفونی سیلو غلات، با استفاده از مواد شیمیایی است. مواد شیمیایی مانند ضدعفونی کننده ها را می توان برای تمیز کردن و گندزدایی فضای داخلی سیلو استفاده کرد. این روش، به ویژه برای از بین بردن آلودگی میکروبی مفید است. همچنین، شوینده ها یا حلال های خاصی ممکن است برای حل و حذف باقی مانده های سرسخت یا آلاینده های شیمیایی استفاده شوند.

3. روش های تمیز کردن تخصصی

این روش های پیشرفته شامل استفاده از ربات‌های خودکار و مجهز به ابزار نظافت و دوربین‌ها برای تمیز کردن کامل داخل سیلوها است. این روش، خصوصا برای سیلوهای بزرگتر و مناطق صعب العبور مفید است. روش دیگر، بهره مندی از هواپیماهای بدون سرنشین است. در این شیوه، پهپادهای مجهز به ملحقات نظافتی را می توان برای کارهای بازرسی و نظافت داخل سیلو استفاده کرد. روش بعدی، تمیز کردن به شکل ساینده مانند سندپلاست است. مواد ساینده مانند ماسه بر روی دیوارهای سیلو کوبیده می شوند تا بقایای سخت، زنگ زدگی و رنگ های قدیمی از بین بروند. شیوه تخصصی بعدی، انفجار یخ خشک با استفاده از گلوله های یخ خشک به عنوان محیط ساینده است، که در اثر ضربه، تصعید می شود و ضایعات ثانویه باقی نمی گذارد.

استفاده از پراستیک اسید برای ضدعفونی سیلو

پراستیک اسید (PAA) یک پراکسید آلی است که به­ عنوان یک اکسیدان قوی، غشاها، پروتئین ها و آنزیم های میکروارگانیسم ها و اسپورها را اکسید می کند. PAA سازگار با محیط زیست است و این واقعیت باعث می شود، جایگزینی برای مواد ضد عفونی کننده بر پایه کلر باشد. زیرا کلر، مواد سمی برای انسان و محیط تولید می کنند. وقتی قارچهای تولیدی در سیلوی غلات، در معرض پراستیک اسید قرار بگیرند، این اسید قادر است سنتز مایکوتوکسینها را مهار کند.

جدول مقایسه روش‌های نظافت و گندزدایی سیلو به همراه مزیت ها و معایب در زیر خلاصه شده است:

کلام آخر:

انتخاب پروتکل صحیح برای ضدعفونی سیلو غلات، مرز میان سودآوری و ضرر در صنعت کشاورزی است. با توجه به ممنوعیت‌های رو به افزایش استفاده از مواد سمی نظیر فرمالین، جایگزینی گندزداهای سطح بالا و دوست‌دار محیط زیست یک ضرورت غیرقابل انکار محسوب می‌شود. صنایع آرال شیمی با تولید محلول فوداسیب بر پایه پراستیک اسید ۱۵٪ فودگرید و شوینده‌های اسیدی و قلیایی اختصاصی همچون  شوینده های اسیدی با کف ملایم و کف فراوان، زنجیره‌ای کامل از محصولات نظافتی را برای انبارها و سیلوهای مدرن فراهم آورده است. استفاده از این سبد کالایی، ضمن حذف کامل مایکوتوکسین‌ها و آفات انباری، انطباق واحد شما با استانداردهای بهداشتی بین‌المللی را تضمین کرده و سلامت محصول نهایی را تا سفره مصرف‌کننده حفظ می‌کند.

⇐بروزرسانی شده در اردیبهشت 1405