ضدعفونی تجهیزات و ابزار پزشکی چگونه انجام میشود؟

با توجه به سطح بالای آلودگی تجهیزات پزشکی و نقش مستقیم آن‌ها در انتقال عوامل بیماری‌زا، رعایت اصول ضدعفونی و استریلیزاسیون امری کاملاً ضروری است. بر اساس آمارهای منتشرشده از سوی سازمان جهانی بهداشت (WHO)، هر ساله میلیون‌ها نفر در جهان به دلیل عفونت‌های مرتبط با مراقبت‌های درمانی دچار آسیب می‌شوند که بخش قابل توجهی از آن قابل پیشگیری است. از این رو، ابزار پزشکی باید پس از هر بار استفاده برای هر بیمار به‌طور کامل ضدعفونی یا استریل شده و در صورت یک‌بار مصرف بودن، به‌صورت ایمن دفع گردند. به‌کارگیری محلول‌های تخصصی ضدعفونی‌کننده برای تجهیزات پزشکی و دندانپزشکی، علاوه بر ابزار، امکان پاک‌سازی ایمن سطوح حساس و ظریف را نیز فراهم کرده و نقش مهمی در کاهش انتقال عفونت و ارتقای سطح بهداشت محیط‌های درمانی ایفا می‌کند.

همچنین بخوانید:

♣کاربرد پراستیک اسید در داروسازی و پزشکی

♣ آشنایی یا انواع محلول های ضدعفونی کننده سطوح

انواع تجهیزات پزشکی و روش های ضدعفونی کردن آن

انواع روش ضدعفونی در مراکز درمانی برای نظافت تجهیزات به کار می رود. از روش غوطه وری تجهیزات گرفته، تا اتوکلاوکردن ابزار، اسپری کردن، بخاردهی و غیره می باشد. استفاده از ضدعفونی کننده ابزار پزشکی شامل گندزدایی و ضدعفونی ابزار دندانپزشکی و دامپزشکی، اتوکلاوها، ضدعفونی نمودن آندوسکوپ ها، کلونوسکوپ، سیگموئیدوسکوپ، سیتوسکوپ، لاپاراسکوپ، آرتروسکوپ، ظروف و لوازم آزمایشگاهی می باشد. جهت ضدعفونی نمودن ابزار پزشکی و دندانپزشکی وغیره، بعد از شستشوی اولیه در محلول غوطه ور می شوند. همچنین محلول ضدعفونی کننده تجهیزات پزشکی را می توان به صورت مستقیم روی سطح مورد نظر اسپری نموده و یا نیز با اغشته نمودن گاز استریل و یا پنبه به محلول و کشیدن آن روی سطوح مورد نظر از محیطی استریل و کاملا ضدعفونی شده برخوردار شد.

تفاوت ضدعفونی کردن و استریلیزاسیون

در حالی که ضدعفونی فرآیند حذف یا کاهش میکروارگانیسم های مضر از اشیاء و سطوح بی جان است، استریلیزه کردن، فرآیند کشتن همه میکروارگانیسم ها است. بر خلاف استریلیزاسیون، ضدعفونی اسپور کش نیست. چند ماده ضدعفونی کننده با زمان قرار گرفتن در معرض طولانی مدت (3 تا 12 ساعت) هاگ ها را از بین می برد. ضدعفونی اکثر میکروب ها را از بین می برد، اما استریلیزاسیون همه میکروارگانیسم های خوب و بد را از بین می برد. استریلیزاسیون در محیط های پزشکی بسیار رایج است در حالی که ضدعفونی می تواند در خانه ها، اماکن شغلی و مدارس انجام شود. به دلیل اهمیت بهداشت در محیط های درمانی، استریلیزاسیون پس از ضدعفونی کردن تجهیزات و ابزار پزشکی، صورت می گیرد.

انواع محلول های ضدعفونی کننده سطوح بیمارستانی

مواد ضدعفونی کننده در بیمارستان ها به جلوگیری از خطر عفونت های مرتبط با مراقبت های بهداشتی کمک می کنند. مواد شیمیایی ضدعفونی کننده ابزار پزشکی در یک محیط مراقبت های بهداشتی اغلب فرمول های تجاری هستند که باید توسط FDA پاکسازی شوند یا در EPA ثبت شوند.

انواع مواد مختلفی برای گندزدایی و ضدعفونی تجهیزات پزشکی وجود دارد که عبارتند از:

• الکل
• کلر و ترکیبات کلر
• فرمالدهید
• آب اکسیژنه
• اسید پراستیک
• ارتو فتالالدئید
• فنولیک ها
• یدوفورها
• ترکیبات آمونیوم چهارتایی
• ضدعفونی کننده های شیمیایی

رایج ترین ترکیبات محلول ضدعفونی کننده ابزار دندانپزشکی و پزشکی

در زیر به چند مورد از رایج ترین ترکیبات محلول ضدعفونی تجهیزات پزشکی و دندانپزشکی اشاره شده است.

1. الکل

با وجود اینکه الکل در دسترس و گسترده است، الکل برای استریل کردن مواد پزشکی و جراحی توصیه نمی شود زیرا اسپور کش نیست. الکل ها به طور موثری برای ضدعفونی تجهیزات پزشکی مانند دماسنج های دهانی و مقعدی، پیجرهای بیمارستانی، قیچی ها و گوشی های پزشکی استفاده شده اند. علاوه بر این، الکل گاهی اوقات برای ضدعفونی سطوح خارجی تجهیزات مانند هواکش ها و کیسه های تهویه دستی، ابزار اولتراسوند، آدمک های CPR یا مناطق آماده سازی دارو استفاده می شود.

2. کلر و ترکیبات کلر

برای ضدعفونی کردن ضدعفونی تجهیزات پزشکی ازجمله سرهای تنومتر، و لوازم دندانپزشکی استفاده می شود. علاوه بر این، می توان از آنها برای ضدعفونی کردن نشت خون و مانکن های آموزشی CPR استفاده کرد. یک سفید کننده با قدرت کامل برای ضدعفونی خودکار سوزن ها و سرنگ ها است.

3. فرمالدهید

فرمالدئید و فرمالین به عنوان ضدعفونی کننده در دو حالت مایع و گاز استفاده می شود. این یک ضد عفونی کننده ابزار پزشکی سطح بالا است، به این معنی که می تواند تمام میکروارگانیسم ها را به جز تعداد کمی از اسپورهای باکتریایی از بین ببرد. با این حال، استفاده های بهداشتی از فرمالدئید به دلیل بخارات تحریک کننده و بوی آن محدود است. محدودیت در ارتباط بین فرمالدئید و سرطان بینی و ریه است.

4. آب اکسیژنه

آب اکسیژنه یا پراکسید هیدروژن در برابر طیف وسیعی از میکروارگانیسم ها از جمله باکتری ها، مخمرها، قارچ ها، ویروس ها و هاگ ها فعال است. در شرایط عادی و زمانی که به درستی ذخیره شود، پراکسید هیدروژن بسیار پایدار است. همچنین در غلظت‌های 3 تا 6 درصد برای ضدعفونی کردن لنزهای تماسی نرم، ونتیلاتورها، پارچه‌ها و آندوسکوپ استفاده شده است و ثابت شده است که در ضدعفونی کردن پارچه‌های اتاق بیماران مؤثر است.

5. اسید پراستیک

ضدعفونی کننده ابزار پزشکی پراستیک اسید، یک عامل اکسید کننده است که به روشی مشابه پراکسید هیدروژن عمل می کند. در ماشین های خودکار برای استریل کردن شیمیایی ابزار پزشکی (آندوسکوپی، آرتروسکوپ)، دندانپزشکی و جراحی استفاده می شود. مهمترین مزایای اسید پراستیک عبارتند از: فاقد محصولات تجزیه مضر (اسید استیک، آب، اکسیژن، پراکسید هیدروژن)؛ در حضور مواد آلی موثر است؛ ثابت شده است که حذف مواد آلی را افزایش می دهد؛  هیچ باقیمانده ای باقی نمی گذارد.

جدول مقایسه انواع ضدعفونی کننده بیمارستانی

در جدول زیر، می توان یک مقایسه جامع بین انواع مواد ضدعفونی کننده بیمارستانی ترسیم کرد:

موضوعات مشابه:

♣ ضدعفونی کننده پزشکی و بیمارستانی

♣ شرکت های خرید و فروش مواد و لوازم آزمایشگاهی

خصوصیات یک محلول ضدعفونی کننده ابزار پزشکی ایده آل

طبق دستورالعمل WHO برای ضدعفونی تجهیزات پزشکی، محلول مناسب ضدعفونی ابزار پزشکی، دندانپزشکی و ابزارآلات آزمایشگاهی مناسب، باید ویژگی های زیر را داشته باشد:

• باید فعالیت میکروب کشی بالایی داشته باشد.
• به سرعت طیف وسیعی از میکروارگانیسم ها از جمله هاگ را از بین می برد.
• از نظر شیمیایی پایدار باشد.
• در حضور ترکیبات آلی موثر باشد.
• با سطح ضدعفونی شده سازگار باشد.
• دارای قابلیت نفوذ مطلوبی در شکاف ها داشته باشد.
• باید ارزان و مقرون به صرفه باشد.

کلام آخر:

صنایع آرال شیمی، محلول ضدعفونی تجهیزات پزشکی سرفوسیب بر پایه پراستیک اسید، را مناسب برای گندزدایی تجهیزات پزشکی، دندانپزشکی و ابزارآلات آزمایشگاهی ارائه می کند. این محلول گندزدای سطح بالا، از بین برنده انواع باکتری، قارچ، اسپور، باسیل سرئوس، انواع ویروس ها نوروویروس­های انسانی، باکتریوفاژ، باکتری­های کولیفرم تک یاخته هایی می باشد. ضدعفونی کننده ابزار پزشکی سرفوسیب، برای گندزدایی تجهیزات نیمه بحرانی حساس به دما مانند آندوسکوپ­های فایبراپتیک و قابل انعطاف انجام می شود.

⇐بروزرسانی شده در بهمن 1404